MRG: Hrant Dink için adalet vakti
12 October 2009
12 Ekim 2009'da yapılacak en son duruşma arifesinde, Uluslararası Azınlık Hakları Grubu (MRG), Türkiye hükümetini Hrant Dink cinayeti davasında etkili bir soruşturma ve adil bir yargılama sağlamaya çağırıyor.
Ermenice-Türkçe haftalık AGOS gazetesinin editörü Hrant Dink, Ocak 2007'de gazetenin İstanbul'daki bürosunun önünde, milliyetçi genç Ogün Samast tarafından vurularak öldürülmüştü; Samast dört başka şüpheliyle birlikte halen bu suçtan tutuklu bulunuyor, fakat davada neredeyse üçüncü yıla girilirken çok az gelişme kaydedildi.
MRG, Türkiye makamlarının Dink cinayetinde etkili ve tarafsız bir soruşturma yürütmediği görüşündedir. Vurulma olayından önce Dink alenen tehdit edilmiş ve polise Dink'in öldürülmesinin planlandığına dair istihbarat bilgileri ulaşmıştı. Hrant Dink'in yaşamına yönelik tehditler konusunda kendilerine bilgiler ulaşmasına rağmen Dink'i koruma konusunda ihmalleri bulunduğu iddia edilen yetkililer halen aynı veya benzer makamlarda tutuluyor ve bu ihmallerinden ötürü hiçbir ciddi yaptırıma uğramış değiller.
Başbakanlık İnceleme Kurulu raporu bu ihmali ortaya koysa da, hiçbir ilerleme sağlanmadı. Bunun başlıca nedenlerinden biri, Türk hukuku uyarınca, yetkili makamların izni olmadıkça savcıların kamu çalışanları aleyhinde soruşturma açamıyor olması. Dink davasında yetkili makam olan valilik henüz bu izni vermedi.
Uluslararası standartlar, kamu görevlilerinin suç teşkil eden eylemlere bizzat karışmış olma şüphesi halinde o suç eylemi hakkında açılan soruşturma ve yargılama boyunca görevlerinden alınmalarını gerektiriyor. Dahası, devletlerin tüm şüphelilere yönelik tarafsız ve ayrıntılı bir soruşturma gerçekleştirmesi gerekli. Fakat İstihbarat Daire Başkanlığı'ndaki "C" Şube Müdürü Ali Fuat Yılmazer, Başbakanlık İnceleme Kurulu Raporu'nda Dink olayındaki rolünün incelenmesi talep edilmesine rağmen İstanbul İstihbarat Şube Müdürlüğü'ne atanmış bulunuyor.
MRG, Türkiye hükümetini, savcıların yetkili makamlardan izin alınması şartı olmadan soruşturma açmasına imkân verecek bir kanun değişikliği yapmaya ve kamu görevlilerinin karışmış olabilecekleri davalara aktif biçimde dahil olmamalarını sağlamaya davet ediyor. MRG, hükümeti Ceza Kanunu'nda değişiklik yapmaya ve "ırkçı saiki" tüm suçlar bakımından ağırlaştırıcı neden olarak düzenlemeye çağırıyor.
Dink ailesinin avukatları Mahkeme'den defalarca farklı devlet organlarından delil toplaması yönünde talepte bulunmuş ise de, bu delillerin hepsi temin edilmemiştir. MRG, Türkiye hükümetini tüm ilgili belgelerin ve delillerin Mahkeme'ye sunulmasını sağlamaya çağırıyor.
Bu duruşmalara aralarında gazetecilerin ve STK temsilcilerinin de yer aldığı geniş sayıda gözlemci katılmasına rağmen, duruşmalar Beşiktaş'ta 14. Ceza Mahkemesi'nin küçük ve fazlasıyla kalabalık salonunda yapılıyor. Bu durum ancak Türk makamlarının bu konudaki isteksizliğinin işareti olarak yorumlanabilir. Davanın ulusal ve uluslararası açıdan arz ettiği önem nedeniyle, MRG, Adalet Bakanlığı'nın duruşmayı yeterli teknik imkânlara sahip daha büyük bir mahkeme salonuna taşımasını öneriyor.
Bunların yanı sıra, MRG gözlemcisi 6 Temmuz 2009'da yapılan bir önceki duruşmada Ogün Samast'in Dink ailesini tehdit ettiğine şahit olmuştur. Mahkeme Başkanını Samast'ın bu tür davranışlarına nokta koymaya ve bu gibi tehditlerden ötürü soruşturma talep etmeye çağırıyoruz.
Davada hiçbir önemli ilerleme sağlanmadan 10 duruşma ve 33 ay geride kaldı. MRG bunun, ulusal hukuk ve başta Türkiye'nin de onaylamış olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi olmak üzere uluslararası standartlar tarafından güvence altına alınmış bir prensip olan adil yargılanma hakkına yönelik bir ihlal olduğunu düşünmektedir.
Editörlere Not
1. Uluslararası Azınlık Hakları Grubu (MRG) tüm dünyadaki etnik, dinsel ve dilsel azınlıkların ve yerli halkların haklarını güvence altına almak için çalışan bir sivil toplum kuruluşudur.
Daha fazla bilgi almak ve röportaj ayarlamak için temasa geçilecek kişi:
MRG Türkiye Koordinatörü
C: + 90 532 724 56 99.
İ: http://www.minorityrights.org/